Pijn bij kwetsbare ouderen

Omschrijving

Onlangs vertelde een verzorgende over haar bewoner: een meneer van 93 jaar met vergevorderde dementie. Hij lag de hele dag in bed, in foetushouding. Er was sprake van een decubituswond en contracturen. Meneer lag de hele dag met dichtgeknepen ogen en maakte kreunende geluiden. Bij de wondzorg schreeuwde hij het uit. Voorzichtig zei de verzorgende tegen de behandelend arts: "Het lijkt toch wel pijn". De arts reageerde kort: "Nee hoor, dit gedrag hoort gewoon bij het dementieel beeld". Er werd niet gestart met pijnstilling.

Inleiding
Het is van belang dat pijn tijdig erkend en herkend wordt, zeker bij kwetsbare groepen zoals ouderen. Deze ouderen hebben een groot risico op pijn, vanwege het feit dat ze vaak meerdere aandoeningen hebben, maar ook omdat het zenuwstelsel veroudert. Laat staan dat er sprake is van aandoeningen die het zenuwstelsel aantasten, zoals dementie, ziekte van Parkinson of MS.
Verpleegkundigen en verzorgenden spelen hierbij een cruciale rol: zij kunnen tijdig pijn of pijngedrag signaleren, in overleg met de arts pijnbeleid inzetten en uitvoeren en daarnaast aanvullende verpleegkundige interventies inzetten.
De oudere patient moet in zijn laatste levensfase kunnen rekenen op zorgverleners die op deskundige en betrokken wijze zorgen voor kwaliteit van leven!

In deze cursus wordt basisinformatie gegeven over het ontstaan van pijn en de nadelige gevolgen van pijn en pijn bij kwetsbare ouderen. Betere kennis en inzicht over achtergrond over dit onderwerp kan bijdragen aan verbetering van de kwaliteit van zorg en kwaliteit van leven van deze specifieke doelgroep. Het laatste hoofdstuk geeft een verwijzing naar gebruikte literatuur, richtlijnen en websites.

Doelgroep
Deze cursus kan gevolgd worden door verzorgenden en verpleegkundigen. Afhankelijk van opleiding, ervaring, gevolgde bijscholingen of achtergrond kan de cursus ook gevolgd worden door andere zorgdisciplines. Uiteraard is de cursus ook geschikt voor verpleegkundigen in opleiding, herintreders en invalkrachten.

Docenten cursus
De cursus “Pijn bij kwetsbare ouderen” is samengesteld door Marij Schielke, Lucienne Rivai en Juanita Cheuk-A-Lam. Alledrie maken zij deel uit van werkgroep “Pijn bij kwetsbare ouderen”. Dit is een Special Interest Group (SIG) van de V&VN Pijnverpleegkundigen.
Marij Schielke is verpleegkundig consulent en pijnspecialist in de palliatieve zorg en werkzaam in de regio Zuid Limburg. Sinds 2015 maakt zij deel uit van de SIG “Pijn bij kwetsbare ouderen.
Lucienne Rivai-Doornik is werkzaam als verpleegkundige op de pijnpoli in ziekenhuis Rijnstate locatie Velp/Arnhem en maakt, sinds 2015, deel uit van de SIG Pijn bij kwetsbare ouderen.
Juanita Cheuk-A-Lam is Verpleegkundig Specialist Pijn en Pijnbehandeling io in het Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam. Daarnaast is zij werkzaam als ANW-hoofd in Laurens De Hofstee - De Naber. In 2014 heeft zij samen met 2 andere verpleegkundig pijnconsulenten de werkgroep “Pijn bij kwetsbare Ouderen opgericht. Sinds 2015 is zij voorzitter van de SIG Pijn bij kwetsbare Ouderen.
Mede-auteur is verder Marion Giesberts. Marion is voormalig pijnverpleegkundige en medewerker van het Pijnkenniscentrum van het Radboudumc. Samen met andere experts uit het veld ontwikkelde zij de eerste richtlijn Postoperatieve pijnbestrijding (2003), de opleiding Pijnconsulent en een rapport over Chronische Pijn namens de Regieraad Kwaliteit van Zorg. Als master docent hoger gezondheidszorg onderwijs ontwikkelt en verzorgt zij onderwijs aan diverse opleidingen en is zij als opleider en onderzoeker werkzaam bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (domein Pijn en Palliatieve Zorg).Verder is zij landelijk actief via V&VN Pijnverpleegkundigen, onder meer in het verbeteren van pijnonderwijs en het positioneren van de functie pijnconsulent in Nederland.

Beoordeling
De cursus is verder beoordeeld door prof.dr. Wilco Achterberg, hoogleraar in de Institutionele Zorg en Ouderengeneeskunde van de Universiteit Leiden en Specialist Ouderengeneeskunde bij TOPAZ. Dit is een instelling die gespecialiseerd is in ouderenzorg, revalidatie en zorg bij chronische ziekten, geboden vanuit verpleeg- en behandelcentra, woonzorgcentra en een revalidatiehotel of bij mensen thuis in de regio Leiden, Voorschoten, en de Duin- en Bollenstreek.

Leerdoelen

De cursist kan na het volgen van deze cursus beredeneren:
-    de anatomie en fysiologie van pijn; ofwel het proces van nociceptie tot pijnbeleving;
-    welke belangrijke definities er zijn van pijn;
-    dat er verschillende soorten pijn zijn;
-    dat pijn een multidimensioneel probleem is;
-    de definitie van kwetsbare ouderen
-    in grote lijnen de fysiologische veranderingen bij ouderen te beschrijven
-    waarom ouderen een grotere risico hebben op het ontwikkelen van pijnklachten
-    de vier meest voorkomende ziektebeelden bij kwetsbare ouderen in relatie tot pijnklachten aan te geven;
-    hoe pijn gemeten wordt bij kwetsbare ouderen;
-    in grote lijnen de mogelijkheden voor pijnbehandeling te beschrijven;
-    welke literatuur, richtlijnen, pijnmeetinstrumenten en websites er zijn met betrekking tot ‘Pijn bij Kwetsbare Ouderen”.

Versie 10-03-2018

Specificaties

  • Accreditatiepunten V&VN
    6
  • Gemiddelde studieduur
    3-6 uur
  • Toegang na aanschaf
    12 maanden

Gerelateerde cursussen

0